Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Koray Karabekiroğlu, akran zorbalığının günümüz eğitim ortamında ciddi şekilde ele alınması gerektiğini vurguladı.
Zorbalıkla Baş Etmede Ailenin Rolü
Prof. Dr. Karabekiroğlu, zorbalığın ailelerin etkin ve doğru müdahalesiyle çözülebilecek bir sorun olduğunu belirtti. “Zorbalık çoğu zaman ‘Çocuklukta olur’ diye hafife alınsa da çocukların gelişimi üzerinde kalıcı izler bırakabilir. Zorbalıkla mücadelede en önemli adım, farkındalıktır. Her çatışma zorbalık değildir. Bir davranışın zorbalık olarak değerlendirilmesi için kasıt, süreklilik ve güç dengesizliği gibi üç temel unsurun birlikte bulunması gerekir,” dedi.
Zorbalığın Farklı Türleri ve Belirtileri
Prof. Dr. Karabekiroğlu, zorbalığın yalnızca fiziksel olmadığını, sözel, ilişkisel ve siber zorbalık türlerinin de bulunduğunu ifade etti. “Kız çocuklarında çoğunlukla ilişkisel, erkek çocuklarında ise fiziksel zorbalık gözlemlenmektedir. Çocuklar genellikle korku ya da ispiyoncu olarak damgalanma kaygısıyla yaşadıklarını anlatmaz. Bu noktada ebeveynlerin dikkatli olması önemlidir. Kıyafetlerin zarar görmesi, açıklanamayan morluklar, okula gitmek istememe, psikosomatik şikayetler ve akademik başarıda düşüş gibi durumlar, zorbalığın göstergeleri olabilir,” diye konuştu.
Sakin ve Destekleyici Yaklaşımın Önemi
Zorbalık öğrenildiğinde ebeveynlerin öncelikle sakin kalması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Karabekiroğlu, “Yargılayıcı ya da aşırı tepkisel davranışlar çocuğun paylaşımını zorlaştırır. Çocuğa teşekkür edilmeli ve bu durumda bir suçu olmadığını hissettirmek gerekir. Şiddeti teşvik eden ifadelerden kaçınılmalı, çocuğa ‘Hayır, dur’ diyebilmesi ve gerektiğinde bir yetişkinden yardım istemesi için destek olunmalıdır. Zorba öğrencinin ailesiyle doğrudan iletişim yerine okul yönetimi ve rehberlik servisiyle iş birliği yapılmalıdır. Eğer çocuk zorbalık yapıyorsa, davranış net biçimde eleştirilmeli, kişiliğe değil davranışa odaklanılmalıdır. Fiziksel ceza kesinlikle uygulanmamalıdır,” dedi.
Siber Zorbalık ve Okulda Önleyici Tedbirler
Siber zorbalığın, zorbalığın 7/24 devam edebilen ve anonimlik nedeniyle daha yıkıcı olabilen bir türü olduğunu belirten Prof. Dr. Karabekiroğlu, “Okullarda bütüncül bir yaklaşım benimsenmeli ve açıkça ‘Okulumuzda zorbalığa izin verilmez’ mesajı verilmelidir. Okullar, öğrencilerin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür; gerekli önlemler alınmazsa idari ve hukuki sonuçlar doğabilir. Siber zorbalıkta, çevrim içi aktiviteler takip edilmeli, delil niteliğindeki mesajlar ve görseller silinmemelidir. Zorbalık, doğru müdahale ile çözülebilir. Önemli olan sessiz kalmak değil, görmek, duymak ve konuşmaktır,” ifadelerini kullandı.


